Bazı kedi ve köpek ırkları, kafa anatomilerinin farklı olması(Bracycephalic) sebebiyle nefes almakta güçlük çekmektedir. Brakisefalik kelimesi, kökeni Yunanca brachys (kısa); cephalos (kafa) yani kısa kafalı anlamına gelir. Ancak halk dilinde basık burunlu diye tanınır. Bu ırklarda ağız ve burun nispeten kısadır, solunum kanalları ise dar ve basıktır. İngiliz Bulldog, Fransız Bulldog , Pug, Pekinez, Boston terrier, Boxer ve Shih Tzu basık burunlu köpek ırklarındandır. Kedilerde; Exotic Shortair, Himalayan, Scottish Fold, British Shortair ve İran kedileri brakisefalik ırklar arasında değerlendirilir.
Bu basık burunlu dostlarımız;
- Dar burun delikleri(stenotik nares),
- Uzamış yumuşak damak,
- Dar soluk borusu(hipoplastik trakea),
- İleri vakalarda laringeal kollaps gibi solunum problemleri yaşayabilmektedir.
- Yüksek anestezi riski,
- Zorlu solunum sebebiyle sıcak havalarda vucut sıcaklığını düşürememeye (termoregülasyon bozukluğu), bağlı olarak kolay hipertermi,
- Çıkık göz yapısı sebebiyle göz hastalıklarına yatkınlık; yine bu sebepten göz yaşı kanallarının darlığı ya da kısalığı buna bağlı olarak gözyaşı drenajında aksama ve göz yaşı yanıkları gibi birçok problemle mücadele etmekteler.
- Ayrıca bu tür ırklar genetik olarak kalp hastalıklarına da yatkın oldukları için solunum problemleri kalp rahatsızlıklarını tetikler.
Evini, hayatını basık burunlu dostuyla paylaşan hasta yakınlarının;
- Özellikle sıcak havalarda solunum güçlüğü belirtilerine (hızlı nefes alma, tıkanma, morarma) dikkat etmesi,
- Burun, yüz, göz ve çevresinin günlük olarak antiseptik solusyonlarla (suyla değil) temizlenmesi; bu ufaklıklar için oldukça önemlidir.
- Göz çevresinde kahverengi lekelenmeler
- Aşırı tüy dökülmesi veya deride tahriş veya tahrip gözlendiyse zaman kaybetmeden bir veteriner kliniğine gidilmelidir.
Kliniğimizde basık burunlu ırklar için
- Gözyaşı kanalının(nazolacrimal kanal) değerlendirilmesi,
- Göz yüzeyi ve kornea sağlığının korunması,
- Dermatit önlenmesi için düzenli deri bakımları,
- Solunum yönünden gerekli görülürse uzun yumuşak damak, dar burun delikleri
göz ve yüz sağlığı için cerrahi ya da medikal müdehaleler,
- Genetik kalp hastalıkları için rutin ekokardiyografik muayenelerle kalp rahatsızlıklarını kontrol altına altına alarak bu ırkların yaşam kalitelerini arttırmayı hedefliyoruz
KAYNAKÇA
- Hendricks, J. C. (1995). Brachycephalic airway syndrome. Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice, 25(5), 1145–1159.
- Packer, R. M. A., & Tivers, M. S. (2015). Strategies for the management and prevention of conformation-related respiratory disorders in brachycephalic dogs. Veterinary Medicine: Research and Reports, 6, 219–232
- Ofri, R. (2013). Veterinary Ophthalmology. Wiley-Blackwell. (özellikle gözyaşı kanalı ve brakisefalik göz hastalıkları bölümü)
- Wiles, B. M. et al. (2017). Conformation-related health problems in brachycephalic dogs: current issues. Veterinary Record, 180(3), 45–52.
admin