KEDİM ÇOK AZ SU İÇİYOR. SU TÜKETİMİNİ ARTTIRMAK İÇİN NE YAPMALIYIM ENDİŞELENMELİ MİYİM?
Su, dünyadaki hayatın temel bileşenidir. Kedilerde durum biraz daha kritik. Bu avcı ufaklıklar, doğada avlandıkları zaman sıvı ihtiyaçlarının belli bir kısmını avlarından karşılayıp daha sonrasında taze su kaynaklarına ulaşmak için uzun mesafeler yürürlerdi. Şimdi evlerimizdeler; avlanmalarına lüzum kalmadı ve sindirim sistemleri değişti. Kaliteli mamalarla beslenip, günlük taze içme suları bizler tarafından karşılanıyor. Karşılanıyor mu?
Su, sadece susuzluğu gidermekle kalmaz; idrar yollarını temizler, sindirim sistemini destekler, vucut sıcaklığını dengeler, hücrelerin canlılığını korur. Dolayısıyla düzenli ve yeterli su içen kediler çok daha sağlıklı kalabilir.
KEDİM NE KADAR SU İÇMELİ?
Kedilerde su tüketimi; böbrek sağlığı, besinlerin sindirimi ve emilimi, daha sonrasında dolaşımla vucuda taşınması, hücreler arası ve hücre içi dengelerin korunması, yani genel olarak metabolik denge açısından hayati önem taşımaktadır. Bir veteriner hekim olarak, bir kedinin ne kadar su içmesi gerektiğini ya da içtiği su miktarının onun sağlığı açısından ne anlama geldiğini değerlendirmek; böbrek yetmezliği, diyabet, hipertiroidizm, idrar yolları enfeksiyonları gibi birçok sistemik hastalığın erken belirtilerini fark etmek açısından ciddi öneme sahiptir. Bu nedenle evinde, bahçesinde ya da sokağında kedi besleyen kedi dostlarının; kedilerin günlük su tüketimini yakından takip etmeleri ve anormal durumlarda veteriner hekim kontrollerini ihmal etmemeleri gerekmektedir.
Sağlıklı bir kedinin günlük su ihtiyacı vücut ağırlığına bağlı olarak değişir.
Günlük su ihtiyacı = 45-60 ml x Vücut ağırlığı(kg)
Örneğin, 6 kg ağırlığında bir kedi yaklaşık ortamla kilogram başına 50 ml su tüketmeli yani toplam 300 ml neredeyse bir su bardağı.
KEDİM AZ SU TÜKETİYOR NE OLUR?
Az su tüketen kedilerde zamanla idrar yolları problemleri, kabızlık ve böbrek hastalıkları gibi ciddi problemlerle karşılaşırız.
Az su içmenin çeşitli sebepleri
Kuru mama ağırlıklı beslenme:
Kuru mama ile beslenmek kedileri susatır mı ya da su içmeye teşvik eder mi?
Kuru mama, içeriğinde genellikle %7–10 oranında su bulundurur; bu oran yaş mamalarda %70–80 civarındadır. Doğada kemirgenlerle veya kuşlarla beslenen kediler, ihtiyaç duydukları suyun büyük bir kısmını avlarından karşılar. Ancak ev kedileri kuru mama ile beslendiğinde, bu doğal su kaynağından mahrum kalırlar. Bu durum, kedilerin vücutlarındaki sıvı dengesini koruyabilmesi için dışarıdan daha fazla su tüketmesini gerekli kılar. Ancak kediler, doğaları gereği düşük susama dürtüsüne sahiptir. Yani kuru mama ile beslenmeleri suya ihtiyaç duymalarına neden olur ama bu onları her zaman yeterince su içmeye teşvik etmez.
Su Kabının Tipi Kedilerin Su İçmesini Etkiler mi? Evet, su kabının tipi kedilerin su içme davranışını doğrudan etkileyebilir. Kediler oldukça seçici hayvanlardır; su kabının şekli, derinliği ve yapıldığı madde su içme motivasyonunu artırabilir ya da azaltabilir. Seramik, cam veya paslanmaz çelik kaplar genellikle plastik kaplara göre kediler tarafından daha çok tercih edilir. Çünkü plastik kaplarda zamanla mikroskobik çatlaklar oluşabilir ve bu bölgelerde bakteriler birikir. Bu da suyun kokusunu ve tadını etkileyerek kediyi uzaklaştırabilir. Ayrıca bazı kedilerde plastik alerjisine bağlı çene aknesi de görülebilir. Çok dar veya çok derin kaplar, kedilerin bıyıklarının kenarlara çarpmasına neden olabilir. Bu durum “bıyık stresi (whisker fatigue)” olarak bilinir ve bazı kediler için oldukça rahatsız edicidir. Bu nedenle geniş ve sığ kaplar genellikle daha uygundur.
Suyun yeri veya tazeliği: Mama kabının hemen yanına konan su kapları bazı kediler tarafından içgüdüsel olarak reddedilebilir. Doğada, besin kaynaklarıyla kirlenmiş su kaynakları risklidir ve bazı kediler bu refleksi hala taşır. Bu nedenle su kabının mama kabından biraz uzakta olması, su tüketimini artırabilir. Pek çok kedi, akan suya karşı daha fazla ilgi duyar. Bu sebeple kedi su pınarları, özellikle az su içen kedilerde oldukça işe yarayan bir çözümdür.
Stres: yeni bir eve taşınmak, eve yeni bir bireyin gelmesi veteriner hekim ziyaretleri evde herhangi bir eşyanın yerinin değişmesi gibi çevresel birçok değişiklik kedileri strese sebep olabilir ve su i.me alışkanlıklarına etki edebilir. Bazı kediler su içmeyi stres altında azaltırken bazı kediler takıntılı şekilde arttırabilir.
KEDİMİN SU TÜKETİMİNİ NASIL ARTTIRABİLİRİM?
Öncelikle kedinizi gözlemleyin evde kullandığı güzergahı inceleyin ve bu güzergahın çeşitli yerlerine yukarıda bahsettiğim tarzda kaliteli su kaplarının sayısını arttırın, günlük taze su koyun, su kabı, mama kabı ve kum kabı birbirinden uzak olmalı, buna dikkat edin.
Kediler akan sudan içmeyi severler. Su pınarları kedinizin su içimini arttırır.
Veteriner hekiminiz bir yasak koymadıysa sevdiği yaş mamayı sulandırıp daha fazla sıvı tüketmesini sağlayabilirsiniz.
KEDİM ÇOK FAZLA SU İÇİYOR ÇOK MU SAĞLIKLI?
Aşırı su tüketimi (Polidipsi) bazı hastalıkların belirtisi olabilir. Bunlar kronik böbrek hastalığı, diyabet (Diyabetus Mellitus), hipertiroidi, bazı ilaçların etkisi ve hormonal bozukluklar olabilir.
Bu gibi durumlarda, kan tahlili, idrar analizi ve sistemik muayene gerekebilir.
Eğer kediniz son günlerde belirgin şekilde çok fazla su içmeye başladıysa, mutlaka bir veteriner hekime kontrole götürmelisiniz.
KAYNAKÇA
- Sparkes, A. H., et al. (2016). ISFM Consensus Guidelines on the Diagnosis and Management of Feline Chronic Kidney Disease. Journal of Feline Medicine and Surgery, 18(3), 219–239.
- Zoran, D. L. (2002). The carnivore connection to nutrition in cats. Journal of the American Veterinary Medical Association, 221(11), 1559–1567.
- Buffington, C.A.T. (2002). External and internal influences on disease risk in cats. Journal of the American Veterinary Medical Association, 220(7), 994–1002.
- Delgado, M. M., et al. (2012). Whisker stress in domestic cats: Environmental and behavioral implications. Feline Behavior Review, Vol. 4.
- Robertson, S. A. (2008). Managing pain in feline patients. Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice, 38(6), 1267–1290.
- Markwell, P. J., et al. (1999). Influence of diet on water intake in the cat. Journal of Small Animal Practice, 40(6), 247–251.
